Date20 december 2010

Het bonbondoosje van mijn oma II

Mijn Oma was van bloede 100% Europees. Mijn opa niet, die was een ratjetoe van kleuren en smaken. In karakter was mijn opa 100% Nederlands en mijn oma een Indisch meisje. Mijn oma kende het pasarmaleis beter dan mijn opa, mijn oma kon Indisch koken en snapte veel beter hoe de verhoudingen met allerlei bevolkingsgroepen in elkaar zaten. Mijn opa moest er, gezien zijn kleur, moeite voor doen om niet als een ‘Indische jongen’ beoordeeld te worden. Dat was toen nog een vloek en geen geuzennaam.
Ik denk dat ie daardoor ook netter, beter en Hollandser wilde zijn.

De tijd in dat Jappenkamp was een tijd vol zorgen. Opa was weg, oom was weg en oma zat daar met haar twee kleine dochters, één daarvan was mijn moeder. Die meisjes moesten zich aan onbegrijpelijke regels houden, moesten in het Japanse gareel passen. Zij moesten doen wat ‘de Jap’ ze opdroeg, of ze het nou snapten of niet.
Oma had een speels karakter en een van haar doelen was – naast het in leven blijven en geen angst uitstralen – om de moed er in te houden.
Ik weet niet of het waar is, maar ik denk dat ze onder de andere dames in het kamp geliefd was. Praktisch, handig, scherp en toch aardig.

Later heb ik wel van die kampdagboeken gelezen. Ze zijn meestal een paar jaar na de horror geschreven en ze missen het elan van heldendom wat bij oorlogsboeken hoort. Er viel nou eenmaal weinig heldhaftigs uit te halen.
Het zijn kleine, en onvoorstelbare gebeurtenissen; die mevrouw die met gevaar voor eigen leven toch met de kampcommandant in gesprek ging, die dame die dat kind uit de put redde door het aan haar haren uit het smerige water te trekken, de ondeugende liedjes die gezongen werden, de dromen die men aan elkaar vertelde.
Moeders en dochters samen in een ellendige situatie, dat smeedt een band voor het leven of veroorzaakt een eeuwige breuk.

Eigenlijk zijn de kleine anekdotes bijzonder en sfeer bepalend.
Als oma vertelde over de hitte, de verveling, de te kleine ruimtes, dan waren dat dorre gegevens die nou eenmaal zo waren. Vrij abstract, het deed me weinig. Dat veranderde toen we in de huiskamer bij oma een keer de ruimte voor een bed gingen uitmeten. Oma op haar oude knieën op het tapijt en wij als kleinkinderen naast elkaar in een rijtje.
Precies 46 centimeter, uitgemeten met een meetlint. Oma draaide zich omslachtig om en plofte tussen ons – rijtje van 6 kinderen – neer.
Die werkelijke krapte voelde duizend keer erger dan het verhaal dat het in het kamp zo druk en heet was.
Oma kookte een keer een slappe soep. Er zat veel te weinig vlees, groente of rijst in. Ze was het er vergeten in te stoppen. Gewoon vergeten.
En toen ze hem opdiende zei ze alleen maar: ‘Het is smerige soep, maar het is precies wat wij in het kamp te eten kregen, dus je krijgt er niets van’.

Dit is het 2e van 5 delen waarin Alexander Valeton vertelt over zijn oma die jaren gevangen zat in een jappenkamp. Bij ieder verhaaltje wordt een recept uit het bonbondoosje gepubliceerd.

Lams- en varkensribben

In een grote schaal worden ribben van varken (gemarineerd in mosterd) en lam (gemarineerd in munt en olie) om en om gelegd. Het geheel wordt samengehouden omdat het doorspit is met een enorme satéprikker. De schaal wordt verder afgevuld met aardappel en in de oven gezet, eerst gebraden en dan goed afgedekt.
Vlak voor het opdienen wordt er honing overheen gegoten met de jus uit de ovenschaal.

Het is onduidelijk of de aardappels van die kleine Indisch piepertjes zijn of dat het grote kruimige Hollandse zijn. Beide is lekker, maar de smaak is wel heel verschillend.

Eigenlijk is het enige Indische aan dit recept de satéprikker. Als dat een spit in een oven geweest zou zijn was het een puur Europees gerecht. De combinatie van lam met munt is een goede, die van varkensvlees met mosterd is ook een classic, maar samen op een spit. Ik vraag het me af. Hoe zou de smaak van mosterd met munt zijn; zou best goed kunnen, maar ik kan me er niets bij voorstellen.
De dames op dat muurtje wel. En honing met mosterd gaat heel goed en honing met munt ook. Misschien werkt het wel. Maar als het nu in een restaurant op de kaart had gestaan had ik het niet besteld.
Wat ze er bij serveerden zou nu ook nog modern zijn: een jam van tomaten, komkommers ingelegd in azijn, aardappelpuree.
Ik denk dat de vrouwen allemaal dingen tegen elkaar riepen en uiteindelijk op dit gerecht uitkwamen.
Omdat het in commissie verzonnen is, lijkt het net niet echt goed. Maar misschien moet ik het eens maken.

Uit dit gerecht spreekt een experimenteer drang, een behoefte om heel Europees te doen. Maar ook een soort raffinement; kijk maar weer naar de kleuren van de sausen; rood, groen en geel, de combinatie van zuur (azijn) zoet (jam) en bitter (mosterd) en de verschillende tactiliteiten; zacht vlees (met bot) en een geglazuurd laagje, knapperig (komkommer), romig (puree).

Dit recept hoort bij het tweede deel van ‘Het bonbondoosje van mijn oma‘.

Ik ben de uitzondering die de regel bevestigt!

De titel van dit stukje refereert aan één van de kopjes in de Serious Workshop die ik aankomende donderdag 23 december zal geven ten bate van Serious Request 2010.
De titel van de workshop zelf luidt:

Gouden regels om succes te vermijden

In de workshop vertel ik het verhaal van een ondernemer die financieel ten onder ging, alles kwijtraakte en zichzelf nog maar net bij de haren omhoog wist te houden.
Het is geen droevig verhaal, het is juist een heel vrolijk verhaal.
Want, de ondernemer in kwestie had geluk.
Hij is er niet ongelukkig van geworden.

Voor wie is het?
Voor iedereen. Of je nu studeert, net begint als ondernemer, zzp-er of al een tijdje bezig bent.
En of je nu succes nastreeft of juist niet.
Deze workshop kan je helpen.

Inschrijven!
Ja, je moet je wel inschrijven! En dat kan dus hier.
Meer informatie over de locatie en tijden en zo vind je hier.

Uiteraard is het de bedoeling dat er zoveel mogelijk mensen komen. Want, iedereen betaalt een tientje entree en die gaat helemaal naar Serious Request.
Dus, u ziet rechtsboven dit artikel een ‘Tweet’ knopje.
Het getal dat daar dinsdagavond staat is het aantal keren dat dit bericht getweet is.
Ik zal voor iedere tweet € 1,- (met een maximum van € 50,-) doneren aan Serious Request.

© 2021 Berend Quest

Thema door Anders NorénOmhoog ↑